ارزش گذاری در بازارهای مالی


ارزشگذاری

ارزش گذاری چیست و چرا اهمیت دارد؟ انواع روش های ارزش گذاری کدامند؟ چه اطلاعاتی باید درباره این موضوع داشته باشیم؟ قیمت و ارزش چه تفاوتی با هم دارند؟ طی این مقاله به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

همچین انواع روش­های محاسباتی مرسوم و علمی را که در حال حاضر توسط بسیاری از تحلیل­گران مورد استفاده قرار می­گیرد، شرح خواهیم داد.

 

ارزش گذاری چیست؟

در دانش مالی، زمانی که ما ارزش جاری یک دارایی یا شرکت را برآورد می­کنیم، ارزش گذاری انجام داده­ایم. روش­های متنوعی برای این کار وجود دارد که در ادامه مقاله درباره آن‌ها توضیح خواهیم داد.

این مبحث از مباحث مهم دانش مالی است و فعالان این حوزه باید آن را به خوبی فرا بگیرند. فهمیدن ارزش دارایی به ما کمک جدی خواهد کرد تا تصمیمات مالی آینده خود را در رابطه با آن دارایی، با دید بازتری بگیریم.

 ثبت نام دوره ارزشگذاری سهام شرکت ها


ارزش با قیمت چه تفاوت­هایی دارد؟

عام مردم مولفه قیمت را مهم می­شمارند. درحالی‌که تنها سرمایه­گذاران می­دانند ارزش بسیار مهم­تر از قیمت است. دلیل این اشتباه ذهنی این است که ما فکر می­کنیم قیمت وسیله­ای برای نشان دادن ارزش است.

اگر نگاهی به اطراف خود بیاندازید محصولاتی را می­بینید که ارزش زیادی دارند اما از قیمت بالایی برخوردار نیستند. یا در نقطه مقابل ممکن است با محصولاتی روبرو شوید که دارای قیمت زیادی هستند اما به اندازه قیمت­شان ارزش ندارند.

قیمت، مولفه­ای است که ما با استفاده از آن مقداری پول برای چیزی پرداخت می­کنیم. مولفه قیمت، مسئله توافقی است. در هر زمان و مکان، قیمت می­تواند عدد متفاوتی داشته باشد و محدودیتی هم برای این مورد وجود ندارد.

درحالی‌که ارزش، معنایی به‌کل مستقل را شامل می­شود. در بسیاری از موارد، توانایی سود­دهی، ارزش را مشخص خواهد کرد.

 

مثالی از تفاوت بین ارزش و قیمت

فرض کنید که شما برای خرید یک کالای مصرفی دیجیتال به بازار می­روید. شما می­دانید که برای ساخت یک لپ­تاپ زمان و هزینه زیادی صرف می­شود.

درحالی‌که شاید برای ساخت یک هندزفری چنین زمان و هزینه­ای صرف نشود. حالا اگر به بازار مراجعه کنید و ببینید که یک لپ­تاپ 7 میلیون تومان قیمت دارد و یک هندزفری 10 میلیون تومان چه اتفاقی خواهد افتاد؟

اگر با این پس‌زمینه ذهنی به بازار بروید قطعا تعجب خواهید کرد. تفاوت ارزش و قیمت نیز در همین موضوع نهفته است. شما می­توانید ارزش هر چیزی را به دست بیاورید درحالی‌که ممکن است با قیمت آن همخوانی نداشته باشید.

 

مدل های ارزش گذاری کدام‌اند؟

برای ارزش­گذاری شرکت­ها می­توان از 4 روش اصلی استفاده کرد. این روش‌ها عبارت‌اند از:

الف)ارزیابی طبق دارایی شرکت

ب‌)ارزیابی طبق دیدگاه سودآوری

ج‌)ارزیابی طبق جریان نقدی تنزیلی

د‌)ارزیابی طبق معیار مقایسه­ای

در ادامه مقاله به توضیح و تفسیر این 4 مورد خواهیم پرداخت.

 

الف) ارزیابی طبق دارایی شرکت

ارزش گذاری بر اساس دارایی شرکت خود به 6 روش انجام خواهد شد.

ارزش اسمی سهام

این ارزش در زمان تاسیس شرکت برای اوراق سهام، مشخص شده و این ارزش­گذاری سهام واقعی نیست. این ارزش در حقیقت قیمتی است که در اساسنامه شرکت لحاظ گردیده است.

ارزش اسمی هر برگه سهم در ایران معادل 100 تومان است. در رابطه با این ارزش باید بدانید که ارزش اسمی ارتباطی با ارزش بازار سهام ندارد.

چراکه در مواردی می­بینیم چندین برابر ارزش اسمی یک سهم در بورس و فرابورس معامله می­شود. بین ارزش اسمی اوراق مشارکت و سهام عادی نیز تفاوت­هایی وجود دارد.

ارزش دفتری سهام

محاسبه ارزش سهام


شرکت­های سهامی در ترازنامه خود عددی برای ارزش ثبت کرده­اند که به آن ارزش دفتری می­گوییم. این عدد پس از کسر بدهی­ها محاسبه می­شود و بدون کسر بدهی قابل استناد نیست. فرمول محاسبه این ارزش را می­توان این‌طور نوشت:

ارزش دفتری و ارزش بازار با یکدیگر برابر نیستند چراکه باید ارزش بازاری را نوعی ارزش عرفی بدانیم که بر اساس عرضه و تقاضا مشخص می­شود. با توجه به اینکه دارایی­ها دچار استهلاک می­شوند ارزش دفتری نیز با این اتفاق کاهش پیدا خواهد کرد.

 

ارزش بازار سهام

بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا در بازار مشخص می­شود.

 

ارزش جایگزینی سهام

ارزش جایگزینی درواقع ارزشی است که ما باید برای جایگزین کردن دارایی حال حاضر خود با یک دارایی جدید بپردازیم. اگر قصد راه­اندازی شرکتی با وضعیت فعلی و ویژگی کنونی وجود داشته باشد باید به این ارزش رجوع کرد.

 

ارزش سهام بر مبنای خالص ارزش دارایی­ها

ارزش کل دارایی­های شرکت پس از کسر بدهی را ارزش سهام بر مبنای خالص ارزش دارایی­ها (Net Asset Value) یا همان NAV می­نامیم.

برای محاسبه این عدد نیز باید سهام ممتاز از عدد به‌دست‌آمده در فرمول کسر شود. عدد نهایی باید بر تعداد سهام منتشرشده تقسیم شود تا NAV به دست بیاید.


ارزش تصفیه­ای

موازنه حساب­های شرکت و پرداختی حقوق صاحبان سهم اساس این ارزش گذاری است. پس از فروش دارایی­ها و پرداخت بدهی ارزش­ گذاری سهام انجام خواهد شد.

پس این روش را باید تنها در زمان منحل شدن شرکت مشاهده کنیم. البته پیش از منحل شدن شرکت نیز می­توان این عدد را به دست آورد. مبلغ حاصل را می­توان بین صاحبان شرکت و سهام­داران آن تقسیم کرد.

اگر این عدد پس از کسر بدهی مساوی صفر یا بیشتر شود منطقا چیزی دست سهامداران را نخواهد گرفت. این روش هم می­تواند به شکل عملی در زمان انحلال شرکت انجام گیرد و هم می­تواند به شکل فرضی پیش­بینی شود. اما اساس آن بر انحلال شرکت است.

 

ب) ارزیابی طبق دیدگاه سودآوری

ارزشگذاری


بر اساس روش سودآوری ما با دو روش ارزش­گذاری به عنوان زیرمجموعه این مورد نیز طرف هستیم. یعنی ارزش ذاتی سهام و ارزش گذاری به روش محاسبه P/E.

 

ارزش ­گذاری ذاتی سهام

هدف از انجام این کار مقایسه قیمت با قیمت بازار است. در این روش عوامل مستقیم و موثر بر ارزش بازاری در نظر گرفته می­شود که آن را از قیمت بازار متمایز خواهد کرد. بر خلاف ارزش اسمی، ارزش ذاتی را باید یک ارزش‌گذاری واقعی بدانیم. چراکه این عدد بر اساس تمام ابعاد مستند شرکت شامل صورت­های مالی، دارایی­های مشهود و نامشهود و نرخ پتانسیل رشد مشخص خواهد شد.

در تعیین قیمت؛ سود آینده نقش مهم و کلیدی خواهد داشت. به بیان دیگر ارزش ذاتی بر اساس منفعت­هایی است که قرار است در آینده نصیب دارایی­های یک شرکت شود.

 

ارزش گذاری نسبی

ارزش‌گذاری نسبی بر اساس ضریب‌های قیمتی، یکی از رایج­ترین روش­ها برای ارزش گذاری سهام است. شیوه­های متداولی نیز برای این روش در نظر گرفته شده که به شکل مختصر آنها را معرفی خواهیم کرد.

  • تناسب قیمت و سود هر سهم (P/E)
  • تناسب قیمت و ارزش دفتری (P/BV)
  • تناسب قیمت و فروش (P/S)

برای محاسبه و ارزش گذاری به این شیوه­ها نیاز به برخی ارزش­های دیگر داریم که قبل­تر توضیح داده شد.

 

ج) ارزیابی طبق جریان نقدی تنزیلی

اگر بخواهیم جذابیت­های یک فرصت سرمایه­گذاری را مشخص کنیم باید طبق این شیوه محاسبه را جلو ببریم. تخمین جریان­های نقدی آتی که آزاد هستند و محاسبه نرخ تنزیل آنها کمک می­کند که به ارزش فعلی دست پیدا کنیم.

در صورتی می­توانیم بگوییم که با یک فرصت سرمایه­گذاری فوق­العاده طرف هستیم که ارزش به‌دست‌آمده از تحلیل جریان نقدی تنزیل­یافته از هزینه فعلی سرمایه­گذاری بیشتر شود.

 

د) ارزیابی طبق معیار مقایسه­ای

در این روش از ضرایب استفاده خواهد شد به همین دلیل آن را روش تحلیل ضرایب نیز می­نامند. معمولا زمانی از ارزیابی طبق معیار مقایسه­ای استفاده می­کنیم که استفاده از دیگر روش­ها سخت باشد یا نتوانیم آنها را به راحتی به دست بیاوریم.

دسته شاخص­هایی که بر ارزش گذاری سهام نقش دارند را در این فرایند ضریب می­نامیم. تقسیم ارزش بازار سهام بر کمیتی از ارزش شرکت به ما ضرایب قیمتی را خواهد داد. سوالاتی که تحلیلگران هنگام محاسبه ارزش مقایسه­ای یک سهم باید از خود بپرسد عبارت است از:

  • سهم چقدر سود خالص می­تواند داشته باشد؟
  • چه میزان دارایی خالص در این محاسبه نهفته است؟
  • جریان نقدی آن بر اساس فرمول چه مقدار خواهد بود؟

 

تحلیل­گر این شیوه به خوبی می­داند که در این شرایط اگر شرکت­ها مشابه باشند می­توان از محاسبه یک سهم به ارزش شرکت دیگری رسید.

 

جمع­بندی

ارزش گذاری را در این مقاله به شکل کامل بررسی کردیم. همان‌طور که دیدید فهمیدن ارزش یک سهام برای تحلیل مالی بسیار حائز اهمیت است و به همین دلیل کلا شاخه جدایی برای این دانش در بازارهای مالی تعریف شده است.

قیمت و ارزش تفاوت­های بسیاری با یکدیگر دارند و نباید آنها را یکی در نظر گرفت. ارزش را می­توان بر اساس دارایی­های شرکت حساب کرد. بخشی از آنها اسمی هستند و بخشی دیگر عرفی. علاوه بر دارایی می­توان با روش­های دیگری نیز این ارزش گذاری را انجام داد.

روش­هایی که گاهی برای زمان انحلال هستند و خبر از ورشکستگی می­دهند و گاهی بیانگر یک فرصت سرمایه­گذاری فوق­العاده هستند.

 

Leave your comment
Only registered users can leave comments.